Budowle megalityczne - piękno i tajemnica starożytnych dzieł architektonicznych.

Starożytne kamienne budowle kojarzą się wszystkim z piramidami, ewentualnie jakimiś świątyniami. Niewiele osób wie, że po świecie rozsianych jest wiele nieprawdopodobnych budowli, których przeznaczenia do dziś nikt nie odkrył. Owiane tajemnicą zadziwiają prostota, pięknem, wielkością lub położeniem. Wielu archeologów, historyków i badaczy starożytnych budowli uważa je za prawdziwe dzieła sztuki i kunsztu architektonicznego. Pierwsze kręgi kamienne powstały już w neolicie, a ich celem było oddzielenie miejsc świętych, w których odbywały się uroczystości religijne, od świata zewnętrznego. Najsłynniejszą budowlą tego rodzaju jest Stonehenge w południowej Anglii. Została ona wzniesiona około 2800 r. p. n. e., a następnie przebudowana w 2000 r.p.n.e. Nikt nie wie na pewno, w jakim celu powstała. Prawdopodobnie była miejscem kultu słońca lub obserwatorium astronomicznym. Niektórzy twierdzą, że stanowiła coś w rodzaju gwiezdnego zegara, umożliwiającego przepowiadanie zjawisk astronomicznych. Kamienny krąg w Castlerigg w Wielkiej Brytanii to również jeden z najbardziej imponujących zabytków prehistorycznych w tym kraju. Co roku miejsce to odwiedzają tysiące ludzi, którzy oczarowani grą światła i cieni podczas zachodu słońca, uważają , że to jedno najpiękniejszych dzieł sztuki, jakie dotychczas widzieli. Starożytni budowniczowie zaprojektowali kamienny krąg w Castlebrigg w taki sposób, że w dniu przesilenia letniego zachodzące słońce tworzy niezwykły spektakl. Niektórzy uważają, że nie należy przypisywać tym miejscom różnych znaczeń, gdyż miały one wzbudzać jedynie zachwyt i stanowić „teatry światła”. Jednak powtarzająca się zależność od stałych astronomicznych, pozwala sądzić, że było inaczej. Oczywiście Stonehenge i kamienny krąg Castlebrigg w Wielkiej Brytanii, to nie jedyne miejsca z zadziwiającymi kamiennymi budowlami. We francuskiej Bretanii leżą fragmenty kamiennego słupa, który niegdyś był prawdopodobnie najwyższym pionowym monolitem. Ten olbrzymi słup, zwany „Zaklętym kamieniem” ważył około 340 ton i w pozycji stojącej mierzył 21 metrów. Na szczycie Machu Picchu znajduje się natomiast Intihuatana, tajemnicza wykuta w skale grafitowa platforma, z której wznosi się ku niebu niewysoki postument. Słowo „Intihuatana” oznacza „miejsce, w którym zatrzymuje się słońce”. W czasach prekolumbijskich, w miejscu tym odbywały się rytuały. Astronomowie przekonani są natomiast, że słup rzucający cień pozwalał Inkom obliczać położenie gwiazd i planet z niezwykła dokładnością. W stanie Utah, krainie wielkich kanionów, leży niezwykłe miasto, zbudowane około ośmiuset lat temu przez Indian Anasazi. Znajduje się tam między innymi grupa kamiennych wież zwana Hovenweep Castle, która mogła kiedyś służyć jako obserwatorium astronomiczne. Niektóre wejścia i okna skierowane są na punkty, w których w dni przesilenia letniego i zimowego zachodzi słońce, inne zaś w te strony, gdzie słońce wschodzi w czasie równonocy 2 marca i 21 września. Zupełnie inny charakter mają zadziwiające, kamienne, rzeźbione posągi odkryte na Wyspie Wielkanocnej w Polinezji. Niektóre z nich, tzw. moai, stoją na kamiennych platformach. Inne są wkopane w ziemię a pozostałe znajdują się w kamieniołomach, skąd czerpano budulec. Figury mają od 1 do 15 metrów i waga niektórych dochodzi do 82 ton. Prawdopodobnie zostały zbudowane przez potomków polinezyjskich żeglarzy, jednak nikt nie potrafi wyjaśnić, jak zdołano przetransportować kolosalne posągi z kamieniołomów na wybrzeże. Megalityczne dzieła sztuki i architektury na zawsze pozostaną tajemnicą i przyczyną różnych domysłów, świadectwem niezwykłych technologii używanych przez starożytnych i źródłem zachwytu współczesnych.