Malarstwo a gotyk.

Prawdziwe ludzkie oblicze, przestrzeń i głęboka perspektywa oraz słowa Nowego Testamentu – to główne tematy wyrażane przez wspaniałych, gotyckich malarzy w ich obrazach, witrażach i innych dziełach malarskich.

Człowiek w malarstwie gotyckim
W odróżnieniu od statycznych i płaskich portretów pochodzących z okresu romantyzmu, portrety gotyckie są pełne dynamiki, a przedstawione postacie wydają się jakby były żywe. Malarze gotyccy przedstawiali w swych dziełach rzeczywiste oblicze człowieka oraz tego, co go otacza. Romantyczne złote tło podkreślające boskość istot zostało w gotyku zastąpione naturalnymi krajobrazami oraz prawdziwymi wnętrzami. Artyści swoją uwagę skupili przede wszystkim na wiernym odzwierciedleniu mimiki twarzy. Uwydatniali grymas bólu i rozpaczy, czy też arystokratyczne spojrzenie. Świetnym przykładem są obrazy niderlandzkiego malarza Rogiera van der Weydena, między innymi “Portret Filipa Dobrego”, “Portret damy”, czy też “Portret młodej kobiety”. Krakowska Pieta z Tubądzina przedstawia zbolałą twarz, cierpiącej po stracie Syna, Marii.

Witraże, freski i malarstwo tablicowe
Okres gotycki to rozkwit witrażownictwa, co było szczególnie widoczne we Francji. Wypełnione kolorem szkiełka tworzyły barwne malowidła przedstawiające najczęściej świętych. Charakterystyczne dla gotyku było tak zwane malarstwo tablicowe, czyli obrazy malowane na desce przy użyciu tempery. Oprócz obrazów o tradycyjnej formie, tworzone były również takie dzieła jak dyptyki (dwuskrzydłowe malowidła tablicowe, najczęściej składane) oraz tryptyki (malowidła tablicowe przypominające swym kształtem ołtarz, składające się z trzech części). Perełkami malarstwa tablicowego są takie dzieła jak “Dyptyk Wiltona” czy skrzydła “Ołtarzu z Dijon” Melchiora Broederlama. We Włoszech rozwinęła się forma malarstwa ściennego, głównie za sprawą włoskiego malarza Giotta di Bondone. Jego słynne freski zdobią ściany kaplicy Scrovegnich w Padwie, bazyliki św. Franciszka z Asyżu, czy też kościoła Santa Croce we Florencji.

Malarstwo gotyckie w Polsce
Na zakończenie warto wspomnieć o kilku ciekawych dziełach malarskich wykonanych przez polskich malarzy okresu gotyckiego. Nie sposób nie wspomnieć tutaj chociażby o “Tryptyku z Trzebuni” anonimowego artysty, “Dyptyku Winterfeldów” wykonanego przez nieznanego malarza gdańskiego, “Epitafium Wierzbięty z Branic” uznanego za zabytek polskiego malarstwa, czy też jednego z bardziej cenionych dzieł polskich - “Poliptyku augustiańskiego”.