Mario Vargas Llosa

Mario Vargas Llosa, a właściwie Jorge Mario Pedro Vargas Llosa Marques de Vargas Llosa urodził się 28 marca 1936 roku w Arequipie. Jest peruwiańskim pisarzem, dziennikarzem, myślicielem i politykiem. W roku 2010 został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.

W rok po jego urodzinach jego rodzice rozwiedli się, a rodzina Llosów przeniosła się do Boliwi, gdzie dziadek pisarza podpisał 10-letni kontrakt na uprawę ziemi w hacjendzie Siapina, pełnił tam też funkcję honorowego konsula Peru. W 1945 krewny dziadka został wybrany na stanowisko prezydenta Peru, po czym zaproponował mu stanowisko prefekta Piury, które ten natychmiast przyjął. W roku 1947 rodzice Mario ponownie wzięli ślub i przenieśli się do Limy.

Mario już jako młodzieniec zaczął pisać opowiadania i poezje. W ówczesnym świecie literatura była uznawana za domenę kobiet, ojciec zaniepokojony jego zainteresowaniami wysłał go do szkoły kadetów Militar Leoncio Prado w Limie. Przeżycia z tego okresu były podstawą do jego pierwszej powieści Miasto i Psy. Po dwóch latach Mario powrócił do Piury aby dokończyć szkołę średnią. Wnioski z obserwacji tego miasta możemy zauważyć w powieści Zielony dom. Jeszcze w czasie nauki Mario zaczął pracować w lokalnej gazecie. Przed ukończeniem szkoły napisał opowiadanie Los jefes i rozpoczął pracę nad pierwszym dramatem scenicznym La huida del Inca.

W 1953 roku rozpoczął studia na wydziale humanistycznym Uniwersytetu Świętego Marka w Limie. Decyzja została odebrana w rodzinie jako rebelia – odrzucił on ofertę studiów na Pontyfikalnym Uniwersytecie Katolickim Peru, do którego uczęszczała młodzież pochodząca z klas wyższych. Do tego 2 lata później w atmosferze skandalu obyczajowego poślubił 10 lat od siebie starszą daleką ciotkę Julię Urguidi. Przygody z tego okresu przedstawił w humorystycznej powieści autobiograficznej Ciotka Julia i skryba.

Po ukończeniu studiów pracował w kilku miejscach jednocześnie. W 1959 Llosa wraz z żoną przenieśli się do Paryża. W roku 1964 rozwiedli się, a rok później Mario ożenił się z młodszą kuzynką Patricią Llosa Urguidi. W 1966 przeniósł się do Londynu, gdzie zaczął wykładać literaturę iberoamerykańską. Zaczął się też udzielać w emigracyjnym życiu politycznym. W roku 1990 kandydował na urząd prezydenta Peru z ramienia liberalnego Ruchu Wolności. W pierwszej turze nieznaczną ilością głosów wyprzedził Alberta Fujimori z sojuszu Cambio 90. Przegrał jednakże w drugiej turze.

Jest laureatem między innymi Premio Nacional de Novela del Peru (19647), Nagrody Księcia Asturii (1986), a w 1964 otrzymał Nagrodę Cervantesa – najwyższe z możliwych trofeów w świecie literatury hiszpańskojęzycznej. W roku 2010 uhonorowany został Nagrodą Nobla za kartografię struktur władzy oraz wyraziste obrazy oporu, buntu i porażek jednostki. W 2011 otrzymał od króla Hiszpanii nobilitację i tytuł markiza de Vargas Llosa.

Powieści:
1959: Los jefes – Wyzwanie
1963: La ciudad y los perros – Miasto i psy
1966: La casa verde – Zielony dom
1967: Los cachorros – Szczeniaki
1969: Conversación en La Catedral – Rozmowa w Katedrze
1973: Pantaleón y las visitadoras – Pantaleon i wizytantki
1977: La tía Julia y el escribidor – Ciotka Julia i skryba
1981: La guerra del fin del mundo – Wojna końca świata
1984: Historia de Mayta – Historia Alejandra Mayty
1986: Quién mató a Palomino Molero? – Kto zabił Palomina Molero?
1987: El hablador – Gawędziarz
1988: Elogio de la madastra – Pochwała macochy
1993: Lituma en los Andes – Lituma w Andach
1997: Los cuadernos de don Rigoberto – Zeszyty don Rigoberta
2000: La fiesta del Chivo – Święto kozła
2003: El paraíso en la otra esquina – Raj tuż za rogiem
2006: Travesuras de la niña mala – Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki – polskie wydanie ukazało się we wrześniu 2007 roku.
2010: El sueño del celta - Marzenie Celta