Ostańce próśb

W Kościele świętego Jana w Gdańsku do 15 sierpnia bieżącego roku włącznie można oglądać dzieła wchodzące w skład wystawy pod tytułem „Ostańce próśb”. Stanowi ona część większego projektu zrealizowanego przez Muzeum Narodowe w Gdańsku, noszącego tytuł „Ocalić narodową spuściznę”. W Kościele św. Jana można podziwiać fotografie w artystycznej formie. Stanowią one dokumentację unikalnych przykładów wiejskiej architektury, pochodzącej nie tylko z polskich Kaszub, ale również z Islandii i Norwegii. Takie zestawienie fotografowanych obiektów na pierwszy rzut oka może wywoływać uzasadnione zdziwienie, aczkolwiek organizatorzy wystawy zapewniają, że naprawdę istnieje wspólny mianownik dla uwiecznionych na zdjęciach budowli. Jest nim to, że wszystkie one powstały z woli człowieka i są ściśle powiązane z potrzebą duchową, wynikającą z wiary w istnienie życia pozaziemskiego.
Na fotografiach zamieszczonych w Kościele św. Jana w Gdańsku znajdują się obiekty sakralne, takie jak na przykład kaszubskie kapliczki. Były one budowane przez samych mieszkańców Kaszub i umieszczane na rozstajach dróg oraz w ważnych dla nich miejscach. Kapliczki niejednokrotnie zastępowały wielkie świątynie, które położone były w odległych od Kaszub miejscach.
Na wystawie „Ostańce próśb” zobaczymy nie tylko niewielkie kapliczki, ale również przykłady całkiem sporej architektury sakralnej. Na fotografiach uwieczniono tradycyjne, pochodzące ze średniowiecza palikowe kościoły stavkirke i wiekowe kościoły farmerskie, znajdujące się na Islandii. Niegdyś były one powszechne na nordyckich wioskach i wsiach, ale do naszych czasów zachowało się niewiele ich przykładów. Na gdańskiej wystawie można zobaczyć to, co przez lata działo się z tymi prawdziwymi perłami ludowej architektury – Islandii, Norwegii i Kaszub.
Niespodzianką dla zwiedzających wystawę „Ostańce próśb” jest zrealizowany przez Andrzeja Dudzińśkiego film dokumentalny traktujący o kaszubskich kapliczkach. Wskazuje on w nim udział kapliczek w normalnym, codziennym życiu wiejskiej społeczności. W tym projekcie postanowili wziąć udział Danuta Stenka i Janusz Gajos.