Retrospektywa Katarzyny Kozyry

Nie ulega żadnym wątpliwościom, że Katarzyna Kozyra jest oryginalną artystką, której działalność artystyczna niejednokrotnie już wychodziła poza margines sztuki. Trzeba powiedzieć, że Kozyra swoją działalnością szokuje opinię publiczną, ale też ma wiele zwolenników. Katarzyna Kozyra urodziła się w Warszawie. W II połowie lat 90-tych ubiegłego stulecia Katarzyna Kozyra zyskała status wiodącego, kobiecego głosu polskiej sztuki krytycznej. Jej dzieła, a raczej przedsięwzięcia artystyczne stały w opozycji do kanonów sztuki, a jednocześnie wywoływały dyskusje na temat społecznych problemów i stereotypów. Transgresje, których autorką była właśnie Katarzyna Kozyra, związane były z graniem różnych ról. Raz miały one charakter czysto komiczny, aby innym razem szokować widza powagą, z jaką wcielała się w nie Kozyra.

Dzisiejsza wystawa nie jest klasyczną retrospektywą, z jaką utożsamia się przegląd dotychczasowych dokonań artysty. Wystawa jest prędzej już zapisem przebogatego we wrażenia i emocje życia artystki.

Retrospektywę artystyczną Katarzyny Kozyry można zobaczyć w Krakowie, w Muzeum Narodowym, w dniach od 7 grudnia 2011 roku do 15 stycznia 2012 roku. Warto podkreślić, że ekspozycji towarzyszy wiele interesujących wydarzeń. 7 grudnia można było ją zwiedzić całkowicie za darmo i to na dodatek z asystą kuratorki wystawy – Anny Budzałek. Z kolei w dniach 18 i 19 grudnia dla wszystkich zainteresowanych zorganizowano warsztaty, które zostały opracowane we współpracy z zespołem Opery Krakowskiej.

Warto powiedzieć co nieco o samej twórczości Katarzyny Kozyry, aby przybliżyć ją czytelnikowi oraz zachęcić jak najwięcej odbiorców do odwiedzenia Krakowa i samej ekspozycji. Artystka rozpoczęła swoją twórczość od piramidy, której poszczególnymi elementami składowymi były wypchane zwierzęta. Szokujące jest to, że artystka uprzednio doświadczyła ich uśmiercania. Na pewno wywarło to na niej ogromne wrażenie. Kolejnymi dokonaniami są fotografie, prezentujące Katarzynę Kozyrę nago. Wbrew pozorom, nie są to kobiece akty artystyczne, nic podobnego. Artystka fotografowała się bowiem nago, za tło biorąc na przykład symbole jednoznacznie kojarzące się z religią. Jedno ze zdjęć przedstawia autorkę w Montowskiej pozie podczas jej własnej chemioterapii. Można powiedzieć, że Kozyra uczyniła przekaźnikiem idei własną cielesność. Czy udało jej się przekazać pewne przesłanie w taki oryginalny sposób? Pozostawiam to pod rozwagę wszystkim tym, którzy skuszą się na zobaczenie wystawy na własne oczy. Kolejnym projektem, na jaki zdecydowała się Katarzyna Kozyra, było wstąpienie jej, jako kobiety, do męskiej łaźni w Budapeszcie. Aby tego dokonać, artystka przykleiła sobie przyrodzenie i sztuczny zarost. W takim „przebraniu” udała się do męskiej łaźni. Nie stroniła ona również od innych, mocnych wrażeń. Uczestniczyła na przykład w nie do końca legalnych zgromadzeniach miłośników militariów, podczas których rejestrowała efektowne eksplozje oraz prezentowane pokazy sprzętu.

Katarzyna Kozyra to artystka, która chce jak najwięcej przeżyć. Dlatego też realizowała w toku swojej działalności artystycznej marzenia swoje własne i obce, wiążące się z takimi dziedzinami jak aktorstwo, śpiew operowy, taniec, a nawet striptiz. Wszystkie dokonania Katarzyny Kozyry, ujęte w ramach retrospektywy w Muzeum Narodowym w Krakowie zostały niejako podsumowane autoironiczną klamrą. Był nią happening pod tytułem „casting”, podczas którego uczestnicy mogli starać się o rolę samej Katarzyny Kozyry.

Na wystawie w Muzeum Narodowym w Krakowie udało się zgromadzić wszystkie znaczące prace Katarzyny Kozyry, jakie w ciągu 20 lat firmowała ona własnym nazwiskiem. Wśród prac znajdują się projekty pod tytułem „Piramida zwierząt”, niezwykle kontrowersyjna, happening „Casting”, „Więzy krwi”, „Olimpia”, czy też zapis pobytu w Budapeszcie „Łaźnia”. Na ekspozycji znalazł się również cykl rejestrujący kolejne personalne wyzwania pod tytułem „W sztuce marzenia stają się rzeczywistością”.

Uprzednio retrospektywę Katarzyny Kozyry można było podziwiać w warszawskiej Galerii Zachęta. Miało to miejsce na przełomie 2010 i 2011 roku.