Artysta.pl na Facebooku

Robert Sobota rysuje Sylvię Plath - Księżyc i cis (The Moon and the Yew Tree)

Księżyc i cis (The Moon and the Yew Tree)

To jest światło umysłu, zimne i planetarne.

Drzewa umysłu są czarne, światło niebieskie.
Trawy składają swój ból u moich stóp jakbym była Bogiem,
Kłując w kostki i szepcząc o swojej pokorze.
Dymne opary zamieszkują to miejsce
Oddzielone od mojego domu rzędem głazów.
Nie wiem nawet, dokąd można się tamtędy dostać.

Księżyc to nie brama. To twarz o własnym wyrazie.
Biała jak kłykieć i straszliwie niespokojna.
Ciągnie za sobą morze jak ponurą zbrodnię; jest cichy,
Ma usta otwarte w ostatecznej rozpaczy. Tu mieszkam.
W niedzielę dzwony dwukrotnie wstrząsają niebem,
Osiem potężnych serc potwierdza Zmartwychwstanie,
Na koniec wydzwaniając statecznie swoje imiona.

Cis mierz w górę. Ma kształt gotycki.
Wzrok wspinając się po nim odnajduje księżyc.
Księżyc jest moją matką. Nie tak słodki jak Maria.
Spod jego niebieskiej szaty wylatują małe nietoperze i sówki.
Jak bardzo chciałabym uwierzyć w czułość –
Twarz wizerunku, złagodzona blaskiem świec,
Spogląda właśnie na mnie swymi dobrotliwymi oczami.

Spadałam z daleka. Chmury rozkwitają
Niebiesko i mistycznie nad twarzami gwiazd.
Wewnątrz kościoła święci będą niebiescy
Unosząc się na lekkich stopach nad zimnymi ławkami,
Ich ręce i twarze sztywne od świętości.
Księżyc tego nie widzi. Jest nagi i dziki.
A przesłanie cisu to ciemność – ciemność i milczenie.

Tłum. Julia Hartwig

Komentarz (Światosław Nowicki)


Żeby zrozumieć, o co w tym wierszu chodzi, trzeba dokonać jego gruntownej analizy. O jakim domu mówi Sylwia? Nie wie, którędy można się do niego dostać. Wiadomo, że pomiędzy nią a tym domem stoi rząd kamieni nagrobnych. Czyli chodzi o to, żeby trafić tam po śmierci. Obiecuje to religia, głosząca Zmartwychwstanie. Sylwia chciałaby uwierzyć w słodką Marię, Matkę Boską, Panią Dobrej Śmierci, która pochyliłaby się nad nią z miłością i zabrała ją do domu w niebie, ale jednak nie wierzy. Wie, że tak naprawdę jej matką jest całkiem inna istota, zimna i obca – księżyc. Księżyc nie jest bramą do ciepłego, przyjaznego domu, wypełnionego szczęściem. Księżyc wyraża rozpacz, ciągnie się za nim pasmo ponurych nieszczęść i zbrodni. To on jest symbolem świata, w którym faktycznie żyje Sylwia. Z tej perspektywy świat kościelnych świętych jest nierealny, sztywny w swej sztuczności, zawieszony w próżni. Kościołowi skierowanemu ku niebu przeciwstawiony jest cis, strzelisty jak katedra gotycka, ale kierujący wzrok człowieka nie ku religijnemu niebu, lecz ku księżycowi jako ciemności i milczeniu. Ludzką wiarę w Boga Sylwia przyrównuje do pełzającej w pokorze u jej stóp trawy – tak jakby była Bogiem. Jakież zbawienie może ona zaoferować tej trawie, czym ukoić jej ból?
W wierszu ważną rolę odgrywa kolor niebieski. Jest to kolor mistycznego światła będącego iluzją umysłu, kolor szaty Matki Boskiej, kolor świętych kościelnych. Spod niebieskiej szaty Matki Boskiej wyfruwają nietoperze i sowy – taką to mroczną rzeczywistość zakrywają chmury iluzji, jaką jest niebo. Nasz świat jest pogrążony w oparach duchowego dymu, który ma przesłonić jego ponurą prawdę – tak, żeby dało się w nim jakoś żyć. Niebiańskiemu błękitowi przeciwstawiona jest śmiertelna bladość księżyca – kolor nagich kości – i ciemny grobowy mrok. A co ma znaczyć stwierdzenie, że drzewa umysłu są czarne, trudno powiedzieć.



Dodał: Światosław Nowicki

Piątek 7 grudnia 2012 14:42

Ilość odsłon: 1568

Ocena: 0 (Głosów: 0)
Zaloguj się aby móc głosować.

Komentarze

Nie znaleziono komentarzy

Promowane miejsca
Teatr Lalek Pleciuga
Teatr Lalek Pleciuga
Teatr Lalek PLECIUGA jest miejską instytucją kultury, która od 1953 roku prężnie funkcjonuje...

zachodniopomorskie / Szczecin

Zbiornik Kultury
Zbiornik Kultury
Młoda kultura potrzebuje przestrzeni. Zanim zdefiniują się hierarchie, zanim usankcjonują się...

małopolskie / Kraków

Filharmonia Wrocławska im. Witolda Lutosławskiego
Filharmonia Wrocławska im. Witolda Lutosławskiego
Filharmonia oferująca szeroki repertuar, zarówno w wykonaniu własnego zespołu jak i gości z...

dolnośląskie / Wrocław

Meskalina
Meskalina
Tu songwriterzy czarują publiczność, jazzmani przypominają o dekadach dekadencji, a laptopowi...

wielkopolskie / Poznań

Old Timers Garage
Old Timers Garage
Klub prezentujący koncerty na żywo i na najwyższym poziomie. Utrzymany w klimacie...

śląskie / Katowice