Artysta.pl na Facebooku

Robert Sobota rysuje Sylvię Plath - Księżyc i cis (The Moon and the Yew Tree)

Księżyc i cis (The Moon and the Yew Tree)

To jest światło umysłu, zimne i planetarne.

Drzewa umysłu są czarne, światło niebieskie.
Trawy składają swój ból u moich stóp jakbym była Bogiem,
Kłując w kostki i szepcząc o swojej pokorze.
Dymne opary zamieszkują to miejsce
Oddzielone od mojego domu rzędem głazów.
Nie wiem nawet, dokąd można się tamtędy dostać.

Księżyc to nie brama. To twarz o własnym wyrazie.
Biała jak kłykieć i straszliwie niespokojna.
Ciągnie za sobą morze jak ponurą zbrodnię; jest cichy,
Ma usta otwarte w ostatecznej rozpaczy. Tu mieszkam.
W niedzielę dzwony dwukrotnie wstrząsają niebem,
Osiem potężnych serc potwierdza Zmartwychwstanie,
Na koniec wydzwaniając statecznie swoje imiona.

Cis mierz w górę. Ma kształt gotycki.
Wzrok wspinając się po nim odnajduje księżyc.
Księżyc jest moją matką. Nie tak słodki jak Maria.
Spod jego niebieskiej szaty wylatują małe nietoperze i sówki.
Jak bardzo chciałabym uwierzyć w czułość –
Twarz wizerunku, złagodzona blaskiem świec,
Spogląda właśnie na mnie swymi dobrotliwymi oczami.

Spadałam z daleka. Chmury rozkwitają
Niebiesko i mistycznie nad twarzami gwiazd.
Wewnątrz kościoła święci będą niebiescy
Unosząc się na lekkich stopach nad zimnymi ławkami,
Ich ręce i twarze sztywne od świętości.
Księżyc tego nie widzi. Jest nagi i dziki.
A przesłanie cisu to ciemność – ciemność i milczenie.

Tłum. Julia Hartwig

Komentarz (Światosław Nowicki)


Żeby zrozumieć, o co w tym wierszu chodzi, trzeba dokonać jego gruntownej analizy. O jakim domu mówi Sylwia? Nie wie, którędy można się do niego dostać. Wiadomo, że pomiędzy nią a tym domem stoi rząd kamieni nagrobnych. Czyli chodzi o to, żeby trafić tam po śmierci. Obiecuje to religia, głosząca Zmartwychwstanie. Sylwia chciałaby uwierzyć w słodką Marię, Matkę Boską, Panią Dobrej Śmierci, która pochyliłaby się nad nią z miłością i zabrała ją do domu w niebie, ale jednak nie wierzy. Wie, że tak naprawdę jej matką jest całkiem inna istota, zimna i obca – księżyc. Księżyc nie jest bramą do ciepłego, przyjaznego domu, wypełnionego szczęściem. Księżyc wyraża rozpacz, ciągnie się za nim pasmo ponurych nieszczęść i zbrodni. To on jest symbolem świata, w którym faktycznie żyje Sylwia. Z tej perspektywy świat kościelnych świętych jest nierealny, sztywny w swej sztuczności, zawieszony w próżni. Kościołowi skierowanemu ku niebu przeciwstawiony jest cis, strzelisty jak katedra gotycka, ale kierujący wzrok człowieka nie ku religijnemu niebu, lecz ku księżycowi jako ciemności i milczeniu. Ludzką wiarę w Boga Sylwia przyrównuje do pełzającej w pokorze u jej stóp trawy – tak jakby była Bogiem. Jakież zbawienie może ona zaoferować tej trawie, czym ukoić jej ból?
W wierszu ważną rolę odgrywa kolor niebieski. Jest to kolor mistycznego światła będącego iluzją umysłu, kolor szaty Matki Boskiej, kolor świętych kościelnych. Spod niebieskiej szaty Matki Boskiej wyfruwają nietoperze i sowy – taką to mroczną rzeczywistość zakrywają chmury iluzji, jaką jest niebo. Nasz świat jest pogrążony w oparach duchowego dymu, który ma przesłonić jego ponurą prawdę – tak, żeby dało się w nim jakoś żyć. Niebiańskiemu błękitowi przeciwstawiona jest śmiertelna bladość księżyca – kolor nagich kości – i ciemny grobowy mrok. A co ma znaczyć stwierdzenie, że drzewa umysłu są czarne, trudno powiedzieć.



Dodał: Światosław Nowicki

Piątek 7 grudnia 2012 14:42

Ilość odsłon: 1636

Ocena: 0 (Głosów: 0)
Zaloguj się aby móc głosować.

Komentarze

Nie znaleziono komentarzy

Promowane miejsca
Meskalina
Meskalina
Tu songwriterzy czarują publiczność, jazzmani przypominają o dekadach dekadencji, a laptopowi...

wielkopolskie / Poznań

Old Timers Garage
Old Timers Garage
Klub prezentujący koncerty na żywo i na najwyższym poziomie. Utrzymany w klimacie...

śląskie / Katowice

Filharmonia Wrocławska im. Witolda Lutosławskiego
Filharmonia Wrocławska im. Witolda Lutosławskiego
Filharmonia oferująca szeroki repertuar, zarówno w wykonaniu własnego zespołu jak i gości z...

dolnośląskie / Wrocław

Zbiornik Kultury
Zbiornik Kultury
Młoda kultura potrzebuje przestrzeni. Zanim zdefiniują się hierarchie, zanim usankcjonują się...

małopolskie / Kraków

Teatr Lalek Pleciuga
Teatr Lalek Pleciuga
Teatr Lalek PLECIUGA jest miejską instytucją kultury, która od 1953 roku prężnie funkcjonuje...

zachodniopomorskie / Szczecin