Sztuka Wojciecha Weissa

Wojciech Weiss należy do grupy artystów, którzy tworzyli w okresie Młodej Polski w Krakowie. Była stolica Polski u schyłku XIX wieku była ważnym ośrodkiem kulturalnym, nawet w skali całej Europy. Nie odbiegała ona bynajmniej pod względem artystycznym od powszechnie panujących norm. W Polsce działała cyganeria, która z umiłowaniem oddawała się dekadenckim uniesieniom i dystansowała się od racjonalizmu, który tak bliski był poprzedniej generacji artystów.
W Krakowie funkcjonowały liczne knajpy i bary dandyzmu, przekazywano z ust do ust idee Nietzschego, zaś w nowej hierarchii kultury prym zaczęła wieźć estetyka symbolizmu. Artyści Młodej Polski, w tym Wojciech Weiss potrafili wyjść poza ograniczenia zwyczajowego defetyzmu.
Dziś można oglądać prace Wojciecha Weissa w Mińsku Mazowieckim. W miejscowości tej jest właśnie organizowana wystawa, przypominająca drogę życiową tego wybitnego malarza, jaką musiał on przebrnąć ku swojej artystycznej karierze.
W 1981 roku Wojciech Weiss dostał się do prestiżowej Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Miał wówczas zaledwie 16 lat i towarzystwo małopolskich rewelatorów traktowało go jako niedoświadczonego szczeniaka. Wojciech Weiss trafił do szkoły krakowskiej dla artystów z rekomendacji samego Jana Matejki, który jest patronem wielkich narodowych tematów w malarstwie. Jest on kojarzony z klasycystycznym konserwatyzmem, a bynajmniej nie postępową sztuką. Weiss jednak szybko wyrobił swój własny styl i dowiódł, że ma twórczy indywidualizm i może samodzielnie wytyczać zupełnie nowe kierunki w malarstwie. Rozwinął on technikę rysunku wykonywanego węglem. Pod koniec XIX wieku stanowił on formalnie artystyczną nowinkę, którą krytykowało grono profesorskie w Szkole Sztuk Pięknych. Wojciech Weiss bardzo szybko zyskał sobie miano „mistrza aktu kobiecego”, choć w tamtym czasach bardzo rzadko był on spotykany na uczelniach.

Wojciech Weiss pobierał nauki od Leona Wyczółkowskiego i Jacka Malczewskiego. Śmiało można powiedzieć, że to dzięki tym właśnie artystom Weiss stał się wybitnym malarzem. Pochodził on z podtatrzańskiej Bukowiny, ale dzięki studiom w Krakowie przesiąknął on tamtejszą, szczególną atmosferą, która przebija przez jego dzieła. Inspiracją w pracy twórczej Wojciecha Weissa była literatura Stanisława Przybyszewskiego. Jednocześnie, podejmował się projektowania i wykonywania nowatorskich plakatów, które promowały liczne lokalne wydarzenia artystyczne. Młodopolski spleen nie wciągnął Wojciecha Weissa, który pozostał wierny swoim własnym ideom. W 1907 roku Weiss został profesorem i rektorem na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Często przebywał w Paryżu, gdzie zapoznał się ze sztuką i kulturą Dalekiego Wschodu. Chętnie kupował drzeworyty pochodzące od japońskich mistrzów. Dzięki kontaktom z japońską sztuką, Wojciech Weiss obudził w sobie prawdziwą miłość do tej orientalnej kultury. Po zakończeniu swojej kariery zawodowej, Wojciech Weiss osiadł w domku położonym w Kalwarii i tam tworzył imponujące pejzaże, prezentujące małopolskie krajobrazy i jego najbliższe otoczenie. Można w nich odnaleźć wpływy dalekowschodniej sztuki, na którą artysta był szczególnie wrażliwy.
Prezentowana w Miejskim Domu Kultury w Mińsku Mazowieckim wystawa, stanowiąca młodopolską retrospektywę Wojciecha Weissa, odbywa się pod hasłem „Wojciech Weiss – młodopolskie rysunku i plakaty”. Widzowie mogą zobaczyć, w jaki sposób artysta ten tworzył swoje dzieła. Organizatorzy ekspozycji szczycą się tym, że udało im się zgromadzić wyjątkowy zbiór dzieł z wczesnej fazy twórczości Wojciecha Weissa. Na wystawie w Mińsku Mazowieckim można zobaczyć plakaty ze szczytowego okresu panowania młodopolskiej cyganerii. Przyglądając się kolejnym dziełom wystawy „Wojciech Weiss – młodopolskie rysunku i plakaty”, można odnieść wrażenie, iż artysta ten był prekursorem cyganerii w Polsce. Doskonale rozumiał on plastyczną autonomię, jaką niewątpliwie charakteryzuje się plakat jako dzieło artystyczne, ale z drugiej strony znakomicie zdawał sobie sprawę z faktu, jaką pełni on funkcję informacyjną. Na wystawie znalazł się plakat pod tytułem „X Wystawy Sztuki” wykonany przez Wojciecha Weissa w 1905 roku. Odsyła on do wspominanych już powyżej dalekowschodnich inspiracji, jakim uległ artysta.
Na ekspozycji w Miejskim Domu Kultury w Mińsku Mazowieckim znalazły się liczne prace rysunkowe Wojciecha Weissa, a są wśród nich także szkice historyczne, portrety, a przede wszystkim akty. Wystawa jest pokazywana od 8 września do 15 października 2011 roku. Przedstawione na niej prace pochodzą ze zbiorów prywatnych rodziny artysty.