Voina w Berlinie

Voina, czyli aktywiści rosyjscy, mają przybyć do Berlina na Biennale w przyszłym roku, jeśli oczywiście do tego czasu będą pozostawać na wolności, a wcale nie jest pewne, czy tak się stanie. Rosyjska władza prawdopodobnie osądzi niektórych uczestników Voiny za ich przewinienia. Położenie rosyjskich aktywistów jest więc nie do pozazdroszczenia. Voina w ostatnim czasie została doceniona przez rosyjskie Ministerstwo Kultury, które nawet nagrodziło ją za dokonania artystyczne. Niemniej jedna, liderzy Voiny wciąż są na tzw. celowniku władz. Nawet w grudniu, jeden z przywódców aktywistów, Leonid Nikołajew trafił do aresztu. Został ona aresztowany w związku z jego uczestnictwem w anty-kremlowskiej demonstracji. Na szczęście, udało mu się oswobodzić. Wyrwał się z rąk policji, a teraz jest ścigany. Nie tylko jemu, jako członkowi Voiny, grozi dziś więzienie. Listy gończe zostały rozesłane na wszystkie strony za innymi liderami aktywistów, między innymi za spodziewającą się dziecka Natalią Sokołow, czy też Olegiem Worotnikowem. Najprawdopodobniej ten ostatni znajduje się we Francji i już tylko niewiele brakuje do tego, aby Interpol w końcu go schwytał i odesłał do kraju.

Patrząc z perspektywy sytuacji członków Voiny i ich nakazów aresztowania, niezwykle wątpliwe jest to, że wezmą oni udział w berlińskim Biennale. Jeśli Voina pojawi się w Berlinie, będzie to miało wielce symboliczną wymowę. Warto powiedzieć, że do Berlina liderów Voiny i innych aktywistów zaprosił Polak – Artur Żmijewski. Miało to miejsce jeszcze we wrześniu ubiegłego roku. Zaproszenie jest nadal aktualne. Artur Żmijewski, polski człowiek sztuki, został wybrany w 2010 roku na polskiego kuratora berlińskiego Biennale. Na marginesie należy podkreślić, że Biennale w Berlinie odbywa się w odstępach dwuletnich, pod kuratelą Kunst Werke Insitute for Contemporary Art. Biennale jest artystyczną wizytówką Berlina, z której Niemcy są szczerze dumni. Przyciąga ona do siebie wielkich twórców z całego świata, spełniających się w różnych dziedzinach sztuki. Dzięki temu Biennale berlińskie jest pełne kontrastów, barwne i elektryzujące zarazem.

Artur Żmijewski aktywnie działa na rzecz wcielenia w życie tak zwanej idei sztuki zaangażowanej. Artysta powinien być w jego rozumieniu w pewien sposób aktywistą. Od momentu ogłoszenia manifestu „Stosowane Sztuki Społeczne”, zmieniło się nastawienie Artura Żmijewskiego do sztuki jako takiej. Jest on twórcą wielu kontrowersyjnych projektów, a za przykład można tutaj podać takie multimedialne przedsięwzięcia, jak praca pod tytułem „Berek”. Jego artyzm jednych zachwyca, innych szokuje, a jeszcze innych po prostu oburza i zniechęca do sztuki. W przygotowaniu berlińskiego Biennale Arturowi Żmijewskiemu pomaga cały sztab osób. Wśród nich jest Joanna Warsza, która jest członkiem niezależnej Fundacji Laury Palmer. Fundacja ta ma na celu zgłębianie różnych społecznie fenomenów, między innymi bada ona wietnamską mniejszość w stolicy, albo też analizuje postsowiecką architekturę na Kaukazie. Drugim kuratorem Biennale w niemieckiej stolicy ma być Voina, tak postanowił Artur Żmijewski, który zaprosił Voinę na Biennale.

Voina jako kurator wystawy w Berlinie jest wyborem kontrowersyjnym, bowiem to anty-kremlowscy, anty – systemowi aktywiści mają w rzeczywistości stanąć w roli koordynatorów międzynarodowej, kulturalnej imprezy. Zadaniem Voiny jako kuratorów ma być organizacja działań instytucjonalnych. Właśnie w taki sposób wyobrażają sobie współpracę z Voiną zarówno Artur Żmijewski, jak i Joanna Warsza. Jeśli rosyjscy aktywiści rzeczywiście wezmą udział w Biennale, sprawią, że impreza ta nabierze zupełnie innego charakteru, będzie wielowymiarowa, a przez to na pewno bardziej atrakcyjna dla odbiorców. Voina w Berlinie może symbolizować buntowników, którzy sprzeciwiają się sztywnym kanonom sztuki. Pamiętajmy, że aktywiści należący do Voiny walczą z opresją władzy, ignorują merkantylne aspekty egzystencji, a poza wszystkim – funkcjonują jako Voina – nieformalna bohema. Voina uprawia artystyczną partyzantkę o orientacji lewackiej. Największym osiągnięciem Voiny jest uświadomienie opinii publicznej o tym, że dzisiejsze sztywne środowiska artystyczne stoją na prostej drodze do stania się neoliberalną elitą, która wyłącznie bawi się dla korzyści finansowych i gromadzenia symbolicznego kapitału. Biennale w Berlinie będzie miało miejsce w dniach od 28 kwietnia 2012 roku do 1 lipca 2012 roku.